You are here

خصوصیت و ویژگی نماز

×

Error message

Deprecated function: Function create_function() is deprecated in views_php_handler_field->pre_render() (line 202 of /var/www/drupal7-websites/sites/all/modules/contrib/views_php/plugins/views/views_php_handler_field.inc).

  1. نیت:

نیت شرط صحت نماز است و معنای آن این است که در قلبش قصد انجام عبادت با نماز را برای خداوند بنماید و بداند نمازی که می‌خواند مثلاً نماز مغرب یا عشا است. تلفظ نیت مشروعیت ندارد، بلکه قصد ذهنی و قلبی مطلوب است. تلفظ نیت خطا است؛ زیرا از پیامبر  و یاران بزرگوارش در این باره چیزی نیامده است.

  1. برای نماز بایستد و بگوید: «الله اکبر».  و دستانش را تا اندازه‌ی شانه‌ها یا بالاتر بالا ببرد و کف دستانش به سمت قبله باشد.

تکبیر به غیر از لفظ «الله اکبر».  صحیح نیست. معنای تکبیر آن است که همه‌ی گرامی داشت‌ها و همه‌ی بزرگداشت‌ها از آن خداوند است و خداوند از همه کس و همه چیز بزرگتر است، بزرگتر از دنیا با همه‌ی خواهشات و خوشی‌هایش، پس همه‌ی این کالاهای دون را به کنار می‌اندازیم و در نماز با قلب و عقل و متواضعانه به خداوند روی می‌نماییم..

  1. پس از تکبیر دست راستش را بر دست چپش نهاده و هر دو را بر سینه‌اش ‌نهد و این کار را همیشه در قیام‌هایش انجام ‌دهد..
  1.    دعای استفتاح را استحباباً بخواند و آن دعا این است: 
    « سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَى جَدُّكَ، وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ =  خداوندا! تو را تسبیح و تنزیه و ستایش می‌کنم و نام تو با برکت و شکوهمند و برتر از همه چیز است و هیچ معبودی جز تو نیست» .
  1.    بگوید: «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم».  و این استعاذه است. معنای استعاذه این است که  از شر شیطان  به خداوند پناه می‌برم..
  1.      بگوید: بسم الله الرحمن الرحیم
    معنای بسم الله آن است که با کمک جستن از نام متبرک خداوند آغاز می‌نمایم..
  1. سوره‌ی فاتحه را بخواند. سوره‌ی فاتحه سترگ‌ترین سوره در کتاب خداوند است.
  • خداوند برای انزال سوره فاتحه بر رسولش منت نهاده و فرموده است: وَلَقَدْ آَتَيْنَاكَ سَبْعًا مِنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآَنَ الْعَظِيمَ  (حجر: 87)
    (و به راستی (ما) به تو سبع المثانی (= سوره‌ی فاتحه) و قرآن عظیم دادیم) منظور از سبع المثانی سوره‌ی فاتحه است، به این دلیل به آن سبع مثانی می‌گویند که هفت آیه دارد و مردم در هر روز چند بار آن را می‌خوانند. .
  • بر مسلمان واجب است آن را بیاموزد؛ زیرا خواندن سوره‌ی فاتحه رکن نماز است، چه نمازگزار به تنهایی نماز بخواند و چه در نماز غیر جهری  به امام اقتدا نموده باشد..
  1. مشروع است پس از خواندن فاتحه یا گوش دادن به قرائت فاتحه توسط امام، بگوید: آمین
    یعنی: الهی اجابت نما.
  1. در دو رکعت نخست نماز پس از فاتحه، سوره‌ای دیگر و یا آیاتی از سوره‌ای از قرآن را بخواند، اما در رکعت سوم و چهارم به خواندن سوره‌ی فاتحه بسنده کند..
  • قرائت فاتحه و آیات دیگر پس از آن، در نمازهای صبح و مغرب و عشا جهری است و در نمازهای ظهر و عصر سری است..
  • اما دیگر اذکار نماز سری گفته می‌شود. 

  1. سپس برای رکوع دستانش را تا شانه‌ها یا بالاتر بالا ببرد. در حالی که کف دستش به سمت قبله باشد، چنانکه در تکبیر الاولی انجام داد..
  1. رکوع کند، اینگونه که در جهت قبله پشتش را خم نماید و پشت و سرش برابر باشند و دو دستش را بر زانوان بنهد و بگوید: 

«سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ».  مستحب است این تسبیح را سه بار انجام دهد، اما یک بار گفتن واجب است. رکوع جای گرامی داشت و تمجید خداوند است..

 معنای «سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ»:  خداوند بزرگ را از همه‌ی کاستی‌ها پاک و مقدس می‌دانم، این سخن را در حالی که برای خدا در رکوع و خمیده و خاشع هستم، می‌گویم..

  1. از رکوع بلند شود و در حالی که دو دستش را برابر شانه‌هایش بلند کرده و کف دستانش به سوی قبله است  و چه امام باشد و چه منفرد بگوید:

 (سَمِعَ الله لِمَنْ حَمِدَهُ = خداوند سخن کسی را که از او ستایش کند می‌شنود).  و سپس همه‌ی نمازگزاران بگویند: (رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ = خداوند سپاس از آن تو است).
مستحب است پس از این جمله بیافزاید: (حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ،  مِلْءُ السماء ومِلْءُ الأرض ومِلْءُ ما شئتَ من شيء بَعْدُ = خدایا! به پری آسمان‌ها و زمین و پری هر آن چیزی که خودت می‌خواهی و می‌دانی تو را سپاس می‌گوییم)..

  1. سپس سجده تکبیر گویان به زمین بیفتد و با اعضای هفت گانه‌:

 پیشانی، بینی، دست‌ها، زانوان و پاها سجده نماید. مستحب است در سجده دو دستش را از پهلوهای خویش دور بدارد و شکم را از ران‌ها دور کند و ران‌ها را از شکم دور بدارد و دو ساق دستش را از زمین بلند کند و به زمین چسبیده نباشد..

  1. در سجده‌اش بگوید: «سبحان ربی الاعلی».  یک بار گفتن واجب است و مستحب است سه بار تکرار کند.

معنای سبحان ربی الاعلی: خداوند بلندمرتبه را تقدیس می‌نمایم در عظمت و قدرت و بزرگواریش بر فراز آسمان‌ها از همه‌ی کاستی‌ها و عیب‌ها. در سجده، برای سجده‌گذاری که از سر فروتنی خود را به زمین چسبانده تنبیهی است که تفاوت خود و پروردگار بلند مرتبه‌اش را به یاد آورد، پس برای پروردگارش فروتنی کند و برای مولایش فروتنی نماید.
سجده یکی از مهمترین محل‌های دعا برای خداوند است. انسان می‌تواند پس از ذکر واجب در سجده هر آنچه از خوبی‌های دنیا و آخرت را می‌خواهد دعا کند. پیامبر  فرمودند: «أقْرَبُ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ وَهُوَ سَاجِدٌ ، فَأَكْثِرُوا الدُّعَاءَ» (مسلم: 482)
(نزدیک ‌ترین حالت بنده به پروردگارش در حالت سجده است. بنابراین در سجد بسیار دعا کنید) .

  1. سپس « الله اکبر».

  بگوید و میان دو سجده بنشیند و مستحب است بر پای چپ بنشیند و پای راست را نصب بدارد و دستانش را بر جلوی ران‌های خود نزدیک زانوها قرار دهد.. 

  • در همه‌ی جلسه‌های نماز مستحب است اینگونه بنشیند، مگر در تشهد اخیر که مستحب است پای راست را نصب نماید ولی پای چپ را از زیر پای راست و نشیمن گاه خود بیرون آورد..
  1. هنگام نشستن میان دو سجده بگوید: «ربی اغفرلی».  مستحب است این را سه بار تکرار کند.
  1. سپس همانند سجده‌ی نخست دوباره سجده نماید.
  1. سپس از سجده‌ی دوم برخیزد و قیام نماید و بگوید: «الله اکبر».
  1. رکعت دوم را همانند رکعت نخست بخواند.
  1. پس از سجده‌ی دوم در رکعت دوم برای تشهد نخست بنشیند و بگوید: 

(التَّحِيَّاتُ ِللهِ، وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكاَتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِيْنَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ=  تمام عبادات قولی و بدنی و مالی برای رضای خدا است، سلام بر تو ای پیغمبر و رحمت خدا، سلام بر ما و بر بندگان نیکوکار، گواهی می دهم اینکه هیچ  خدائی سزاوار پرستش نیست مگر  خدای یگانه و یکتا،  گواهی می دهم اینکه محمد  بنده و فرستاده شده خداست).

  1. سپس برای بقیه‌ی نمازش اگر نماز سه یا چهار رکعتی بود برخیزد. 

اما در رکعات سوم و چهارم به خواندن سوره‌ی فاتحه در قرائت بسنده نماید.

  • اما اگر نماز مانند نماز صبح دو رکعتی بود تشهد اخیر را آنچنانکه خواهد آمد انجام دهد..

  1. سپس در آخرین رکعت پس از سجده‌ی دوم برای تشهد اخیر بنشیند، تشهد اخیر همانند تشهد اولی است البته با زیاد شدن درود بر پیامبر به اینگونه:

( اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيْمَ وَعَلى آلِ إِبْرَاهِيْمَ، إِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيْمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيْمَ، إِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ=. الهی! درود بفرست بر محمد و آل محمد، چنانکه که درود فرستادی بر حضرت ابراهیم و بر آل ابراهیم، همانا تو ستوده شده و بزرگوار هستی. ای الله! برکت بفرست بر محمد  چنانکه برکت فرستادی بر ابراهیم  و آل ابراهیم، همانا تو ستوده شده و بزرگواری).

  • مستحب است بعد از آن بگوید: (أَعُوذُ بِاللهِ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَأَعُوذُ بِاللهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَأَعُوذُ بِاللهِ مِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَأَعُوذُ بِاللهِ مِنْ شَرِّ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ = از عداب دوزخ و از عداب قبر و از فتنه زنده شدن و مردن و از فتنه مسیح دجال به خدا پناه می‌برم).  و هر دعایی که دوست داشت بخواند..
  1. سپس روی به سمت راست کند و بگوید:

«السلام علیکم و رحمه الله».  سپس به سمت چپ روی نماید و همانند آن را بگوید.
با سلام دادن، مسلمان از نمازش فارغ می‌شود. پیامبر  فرمودند: «تَحْرِيمهَا التَّكْبِير وَتَحْلِيلهَا التَّسْلِيم» (ابوداود: 61 ، ترمذی: 3)
(تحریم نماز تکبیر است و تحلیل آن سلام دادن).  
یعنی با تکبیر الاولی وارد نماز می‌شویم و با سلام دادن از آن خارج می‌گردیم. 

  1. مستحب است مسلمان پس از سلام نماز فرضی بگوید:
  1. «أَسْتَغْفِرُ اللهَ ». و این را سه مرتبه بگوید.
  2. و بگوید: ( اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ وَمِنْكَ السَّلاَمُ، تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ. اللَّهُمَّ لاَ مانعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ = بار الها! تو سلامتى‌ دهنده‌ هستى و سلامتى‌ از طرف‌ تو خواهد رسيد. با بركت‌ هستى‌ ای‌ ذات‌ بزرگوار و با عظمت. الهی ! آن چه تو بفرمایى هيچ كس جلوى آن را نمى گيرد و آنچه جلوى آن را بگيرى كسى قدرت ندارد آن را عطا نمايد. الهى! صاحب ثروت، او را ثروتش از عذاب تو نجات نمى دهد و تمامى شكوه.  و ثروت از آنِ تو است).
  3. سپس بگوید: 33 مرتبه بگوید: (سبحان الله”.   و 33 مرتبه بگوید: «الحمد الله”.   و 33 مرتبه بگوید: «الله اکبر”.   و برای تکمیل کردن صد بگوید: “ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ =  معبودى «بحق.  بجز الله، وجود ندارد. شريكى ندارد، پادشاهى از آنِ اوست، ستايش شايسته ى اوست و او بر هر چيزى توانا است). 

تکلیف کسی که فاتحه و سایر اذکار نماز را از حفظ نسیت: 

  • بر چنین شخصی واجب است که نسبت به حفظ اذکار واجب در نماز تلاش کند؛ زیرا خواندن آن اذکار به لغتی غیر از عربی صحیح نمی‌‌باشد. آن اذکار عبارتند از: 
  • فاتحه، تکبیر، سبحان ربی العظیم، سمع الله لمن حمده، سبحان رب الاعلی، رب اغفر لی، تشهد، صلوات بر پیامبر و السلام علیکم و رحمة الله.
  • قبل از اینکه اذکار نماز را حفظ کند، بر مسلمان واجب است که در هنگام نماز خواندن آنچه از اذکار و آیات قرآن یاد دارد بخواند و تکرار نماید. زیرا خداوند می فرماید: فَاتَّقُوا الله مَا اسْتَطَعْتُمْ  ( تغابن: 16 )   
    (پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید).

راهنماي آسان مسلمان

مسلمان راهنمای سایت تسهیل نسخه الکترونیکی از کتاب (راهنمای تسهیل مسلمان) است که معاصر پروژه های راهنمای شرکت بیش از 15 زبان تولید شده اند و ارائه محتوا در تعدادی از قالب الکترونیکی متمایز است.

الدليل المعاصر