You are here

جایگاه خانواده در اسلام

اهمیت اسلام به خانواده اینگونه نمود یافته است:

  1. اسلام به مسأله‌ی ازدواج و شکل گیری خانواده تاکید کرده و آن را، از برترین اعمال و از سنت‌های پیامبران قرار داده است. چنانکه پیامبر فرموده‌اند: «لَكِنِّى أَصُومُ وَأُفْطِرُ وَأُصَلِّى وَأَرْقُدُ وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِى فَلَيْسَ مِنِّى» (بخاری: 4776. مسلم: 1401)
    (و اما من روزه می‌گیرم و افطار می‌نمایم و نماز می‌خوانم و می‌خوابم و با زنان ازدواج می‌کنم، پس هر کس از روش من روی بگرداند از من نیست).
  • خداوند در قرآن یکی از بزرگترین نعمت‌ها و نشانه‌های آفرینش را آرامش و محبتی ذکر کرده است که میان زن و شوهر در جریان می باشد، الله‌تعالی فرموده است: وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً  (روم:  21)
    (و يكى از نشانه‌هاى خدا اين است كه از جنس خودتان همسرانى را براى شما آفريد تا در كنار آنان بياراميد و در ميان شما و ايشان مهر و محبّت انداخت).
  • خداوند دستور داده در ازدواج آسان‌گیری شده و با کسی که می‌خواهد جهت حفظ پاکدامنی ازدواج کند همکاری شود. پیامبر فرموده‌اند: «ثَلاَثَةٌ حَقٌّ عَلَى الله عَوْنُهُمْ"وذكِر منهم:"وَالنَّاكِحُ الَّذِي يُرِيدُ الْعَفَافَ"» (ترمذی: 1655)
    (درباره سه تن بر خداوند حق است آن‌ها را کمک کند”.  پیامبر یکی از این سه تن را کسی که می‌خواهد نکاح کند و پاکدامنی را حفظ نماید).
  • خداوند به جوانان دستور داده در اوج جوانی و نیرومندی ازدواج کنند؛ زیرا با این کار به آرامش و اطمینان می‌رسند و برای شهوات و خواهشاتشان راه حل شرعی می‌یابند.

اسلام ازدواج و تشکیل خانواده را از روش پیامبران دانسته و به آسان گرفتن آن و کمک کردن جوانان برای تشکیل خانواده دستور داده است.

  1. اسلام به همه‌ی افراد خانواده احترام کاملی قایل شده است، چه مرد باشند و چه زن.

اسلام مسئولیت بزرگی را به عهده پدر و مادر قرار داده است و آن تربیت فرزندان می‌باشد. از عبدالله بن عمر روایت شده که گفته: شنیدم رسول‌الله می‌فرمود: «كُلُّكُمْ رَاعٍ ، وَكُلُّكُمْ مسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتهِ: الإمَامُ رَاعٍ وَمَسْؤولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، والرَّجُلُ رَاعٍ في أهْلِهِ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، وَالمَرْأةُ رَاعِيَةٌ في بيْتِ زَوْجِهَا وَمَسْؤُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا ، وَالخَادِمُ رَاعٍ في مَالِ سَيِّدِهِ وَهُوَ مَسؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ» (بخاری: 853. مسلم: 1829)
(هر كدام از شما ( مثل ) چوپان هستید  و از هريك از شما در مورد زير دستانش سؤال خواهد شد. پس رهبر جامعه چوپان و مسئول رعيتش مى باشد. و مرد مسئول خانواده و زير دستانش مى‌باشد. و زن در خانه شوهر، مسئول زير دستان خود است. و خدمتگذار چوپان اموال صاحبش است و از او در مورد اموال صاحبش سئوال خواهد شد).

  1. خداوند بر مسلمان فرض نموده پیوند خویشاوندی را رعایت نماید، یعنی اینکه انسان با خویشاوندان پدری و مادریش  در ارتباط باشد و به آنان نیکی کند:

خویشاوندان پدری و مادری عبارتند از: برادران، خواهران، عمه‌ها، عموها، عموزاده‌ها و عمه‌زاده‌ها، دایی‌ها و خاله‌ها و دایی‌زاده‌ها و خاله‌زاده‌ها. خداوند پیوند خویشاوندی را از بزرگترین عبادات و تقربات برشمرده است و از بریدن پیوند و بد رفتاری با خویشان برحذر داشته است و این را از گناهان کبیره اعلام نموده است. پیامبر فرموده‌اند: «لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَاطِعُ رَحِمٍ» (بخاری: 5638. مسلم: 2556)
(قاطع رحم ـ كسى كه با خويشاوندانش قطع رابطه مى‌كندـ  وارد بهشت نمى‌شود).

  1. اسلام کوشش و تلاش نموده، نهال سپاسگزاری  و احترام به پدران و مادران و مراعات حالشان و اطاعت از دستوراتشان را تا وقت مردنشان در قلب فرزندان بکارد.

هر چند پسر یا دختر بزرگ شده باشد، باز هم بر وی لازم است از پدر و مادر اطاعت کند و در حقشان نیکی نماید. خداوند نیکی به پدر و مادر را در کنار عبادت خویش قرار داده است؛ و از اینکه در سخن گفتن یا کردار به آن‌ها بی‌احترامی‌شود نهی نموده است، ولو اینکه این گفتار یک کلمه یا صدایی باشد که دلالت بر دلتنگی و نالیدن از آن دو نماید، خداوند سبحان فرموده است: وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا‏‏ (اسرا : 23)
(و پروردگارت (چنین) مقرر داشته است که: جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید، هرگاه یکی از آن دو، یا هر دوی آن‌ها نزد تو به سن پیری رسند، (حتی) به آن‌ها (کلمه‌ی) افّ (= کمترین کلمه رنج آور) نگو و بر (سر) آن‌ها فریاد نزن و با نیکی (و بزرگوارانه) با آن‌ها سخن بگو).

  1. عدالت در بين فرزندان

اسلام دستور داده حقوق دختران و پسران حفظ شود و واجب است در بین آنان در نفقه و امور ظاهری به عدالت رفتار شود. بيامبر  فرموده‌اند: «فَاتَّقُوا اللهَ وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلاَدِكُمْ » ( بخاری: 2650 )
 (از خدا بترسید و در بين فرزندانتان به عدالت رفتار كنيد).

راهنماي آسان مسلمان

مسلمان راهنمای سایت تسهیل نسخه الکترونیکی از کتاب (راهنمای تسهیل مسلمان) است که معاصر پروژه های راهنمای شرکت بیش از 15 زبان تولید شده اند و ارائه محتوا در تعدادی از قالب الکترونیکی متمایز است.

الدليل المعاصر