You are here

ضروريات پنج گانه

ضروريات پنج‌گانه مصالح بزرگی است، انسانی که می‌خواهد زندگی بزرگوارانه و خوشی داشته باشد، ناگزیر به رعایت آن‌ها است و همه‌ی اديان دستور به حفظ آن‌ها و نهی از مخالفت با آن‌ها داده‌اند.

اسلام برای حفاظت از آن‌ها و مراعات آن‌ها آمده است، تا اینکه مسلمان در این دنيا در امنيت و آرامش زندگی كند و برای دنيا و آخرتش كار نمايد.

و جامعه‌ی مسلمان به عنوان امتی يگانه و در هم تنيده زندگی مى‌كنند، همانند ساختمانی هستند كه اجزايش موجب استحكام همديگر مى‌شوند و يا همانند يك جسد كه اگر يك عضو از آن به درد آيد، همه‌ی جسد احساس تب و ناآرامی مى‌كند. نگهبانی از اين ضروريات با دو امر تحقق مى‌يابد:

به پا داشتن و مراعات نمودنِ آن‌ها.

مراقبت از اينكه مبادا دچار بيهودگی و نقصان گردند.

ضروريات بنج گانه عبارتند از: 

‭    ‬  دين :‬

دين همان مسئله‌ی بزرگی است كه خداوند مردمان را برای آن خلق نموده و پيامبران را جهت رساندن آن و نگهبانی از آن فرستاده است. چنان‏كه خداوند مى‌فرمايد: «یقیناً ما در (میان) هر امت پیامبری را فرستادیم که:  وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ  (نحل: 36)
(الله یکتا را بپرستید و از طاغوت اجتناب کنید). 
اسلام نگهبانی و پاسداری از دين را از هر آنچه آن را مخدوش مى‌سازد و از هر آنچه که به پاکی آن مثل  شرك و خرافات و بدعت ها، یا گناهان و محرمات اثر می‌گذارد، مراعات نموده است.

     بدن:

خداوند دستور به حفاظت از جان انسان‌ها داده است، اگرچه اين مراقبت به ارتكاب گناهی انجامد؛ زيرا هنگام اضطرار بخشوده مى‌شود. ‏چنان‏كه خداوند فرموده است:  فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ   (بقره: 173)
(و اگر کسی (برای حفظ جان خود به خوردن آن‌ها) ناچار شود، در صورتی که ستمگر و متجاوز نباشد، پس گناهی بر او نیست. همانا الله آمرزنده‌ی مهربان است).
به همين دليل خداوند از قتل و آزار رساندن به جان مردمان بازداشته و فرموده است: ولاَ تُلْقُواْ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ  (بقره: 195)
(و (با ترک انفاق) خود را با دست خویش به هلاکت نیفکنید). 
خداوند حدود و مجازات را قانون‌گذاری نموده است، مجازات‌هايی كه از ستم بدون حق بر مردمان - به هر دينی كه باور داشته باشند -  باز مى‌دارد. الله‌تعالی فرموده است:  يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى   (بقره: 178)
(ای كسانی كه ايمان آورده‌ايد ! در (مورد) کشتگان (حکم) قصاص بر شما نوشته شده است).

      عقل:

خداوند از هر آن‏چه در عقل و ادراك تأثير بد مى‌گذارد نهی کرده است؛ زيرا عقل يكی از مهمترين نعمت هايی است كه خداوند به ما ارزانی داشته و كرامت و شاخصه‌ی انسانيت بر آن قرار دارد و مدار عهده‌دار شدن مسئوليت و حساب و كتاب در دنیا و آخرت بخاطر آن و برای آن است.
و برای همین خداوند از انواع مخدرات و زائل‌كننده‌های عقل نهی کرده و آن‌ها را از اعمال پليد شيطان بر شمرده و فرموده است:  يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (مائده: 90)
(ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! همانا شراب و قمار و بت‌ها و تیرهای قرعه، پلید و از عمل شیطان است. پس از آن‌ها دوری کنید، تا رستگار شوید). 

       نسل:

تاكيد و اهتمام اسلام بر مراقبت از نسل و تشكيل خانواده امری نمايان است؛ در واقع خانواده محل پرورش و بارور شدن صفات متعالی است. در اين باره اسلام احكامی چند را توصيه نموده است:
اسلام به ازدواج و آسان‌گيری و مبالغه ننمودن در هزینه‌های ازدواج تشويق نموده است. خدایتعالی فرموده:  وَأَنْكِحُوا الْأَيَامَى مِنْكُمْ  (نور: 32)
(مردان و زنان مجرد خود را همسر دهید).
اسلام همه‌ی روابطی را که به گناه می‌انجامد حرام گردانیده است و همه‌ی راه‌هايی را كه به آن منتهی مى‌شود مسدود نموده، الله سبحانه وتعالی فرموده است: وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَا إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاءَ سَبِيلًا  (اسراء: 32)
(و نزدیک زنا نشوید، که کار بسیار زشت و بد راهی است).
خداوند از اتهام و تهمت زدن به مردم در مورد نسب‌ها و آبرویشان نهی نموده و تهمت را از گناهان كبيره قرار داده است و به تهمت زننده علاوه بر عذابی كه در آخرت خواهد داشت، وعده مجازات مشخصی در دنيا نیز داده است.
خداوند به مراقبت از شرافت مرد و زن دستور داده است و كسی را كه در راه مراقبت از آبروی خويش و آبروی خانواده‌اش كشته شود شهيد در راه خدا خوانده است. (نك: ص...)

       مال: 

اسلام مراقبت از دارايی و تلاش در راه به چنگ آوردن روزی را واجب کرده است و معاملات و خريد و فروش و تجارت را مباح نموده است.
و برای حفاظت از دارايی مردمان،  ربا و سرقت، فريب و خيانت و خوردن ناروای اموال را حرام کرده است؛ قرآن به كسی كه مرتكب اين امور شود سخت‌ترين مجازات‌ها را وعده داده است. ( نك: ص...)

راهنماي آسان مسلمان

مسلمان راهنمای سایت تسهیل نسخه الکترونیکی از کتاب (راهنمای تسهیل مسلمان) است که معاصر پروژه های راهنمای شرکت بیش از 15 زبان تولید شده اند و ارائه محتوا در تعدادی از قالب الکترونیکی متمایز است.

الدليل المعاصر